Úc khởi xướng điều tra tự vệ toàn cầu đối với sản phẩm thép kết cấu chế tạo nhập khẩu (Fabricated Structural Steel)
Theo thông báo của Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc (DFAT) và Thương vụ Việt Nam tại Úc, ngày 23 tháng 01 năm 2026, Chính phủ Úc đã chính thức thông báo việc Ủy ban Năng suất Úc (Productivity Commission – PC) đã tiến hành khởi xướng điều tra tự vệ toàn cầu (Global Safeguard Inquiry) đối với một số sản phẩm thép kết cấu chế tạo nhập khẩu.
1. Thông tin chung về vụ việc
- Cơ quan điều tra: Ủy ban Năng suất Úc (Productivity Commission - PC);
- Nguyên đơn: Viện Thép Úc (Australian Steel Institute), đại diện cho ngành sản xuất nội địa.
- Cáo buộc: Nguyên đơn cáo buộc rằng sự gia tăng đột biến của hàng nhập khẩu đang gây ra hoặc đe dọa gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất nội địa Úc.
2. Sản phẩm bị điều tra
Sản phẩm bị điều tra là Thép kết cấu chế tạo/gia công (Fabricated Structural Steel). Theo Điều khoản tham chiếu (Terms of Reference), các mã HS sau đây thuộc phạm vi điều tra (theo Biểu thuế quan của Úc):
- 7308100001: Cầu và các bộ phận của cầu bằng sắt hoặc thép.
- 7308900052: Cột, trụ, cọc, dầm, xà, giằng, khung giàn, giá đỡ, thanh chống, thanh liên kết và các bộ phận kết cấu tương tự, cán nóng, bằng sắt hoặc thép (trừ các mặt hàng thuộc HTISC 7308100001, 7308200002, 7308300003 và 7308400004).
- 7308900053: Như trên, tạo hình bằng cán định hình (roll formed), được mạ hoặc phủ hợp kim kẽm hoặc kẽm–nhôm, có chiều dày nhỏ hơn 1,2 mm, bằng sắt hoặc thép (trừ hàng cán nóng và các mã HS từ 730810 đến 730840).
- 7308900054: Như trên, tạo hình bằng cán định hình (roll formed), được mạ hoặc phủ hợp kim kẽm hoặc kẽm–nhôm, có chiều dày lớn hơn hoặc bằng 1,2 mm, bằng sắt hoặc thép (trừ hàng cán nóng và các mã HS từ 730810 đến 730840).
- 7308900055: Như trên, tạo hình bằng cán định hình (roll formed), bằng sắt hoặc thép (trừ hàng cán nóng; hàng được mạ hoặc phủ hợp kim kẽm hoặc kẽm–nhôm; và các mã HS từ 730810 đến 730840).
- 7308900056: Như trên, bằng sắt hoặc thép (trừ các kết cấu tạo hình bằng cán định hình và các mặt hàng thuộc HTISC 7308100001, 7308200002, 7308300003 và 7308400004).
- 7308900057: Sàn grating bằng thép, cầu thang và bậc thang (trừ các mặt hàng thuộc HTISC 7308100001, 7308200002, 7308300003 và 7308400004).
- 7308900060: Tay vịn và trụ tay vịn, bằng sắt hoặc thép (trừ các mặt hàng thuộc HTISC 7308100001, 7308200002, 7308300003 và 7308400004).
- 7308900062: Lan can bảo vệ và rào chắn đường bộ, bằng sắt hoặc thép, được chuẩn bị để sử dụng trên cầu và đường bộ.
- 7308900063: Các bộ phận cấu kiện dạng phân đoạn, bằng sắt hoặc thép, được chuẩn bị để sử dụng trong tháp và cột giàn (lattice masts).
- 7308900064: Xà ngang (lintel) bằng sắt hoặc thép, được chuẩn bị để sử dụng cho cửa ra vào và cửa sổ.
- 7308900065: Kết cấu và bộ phận của kết cấu, và các tấm, thanh, góc, hình dạng, tiết diện, ống và các sản phẩm tương tự, được chuẩn bị để sử dụng trong kết cấu, bằng sắt hoặc thép (trừ mặt hàng thuộc HTISC 7308100001).
3. Quy trình và thời hạn điều tra
Theo quy định, PC sẽ thực hiện điều tra và báo cáo Chính phủ Úc theo lộ trình sau:
- Báo cáo sơ bộ (Interim Report): Dự kiến ban hành trong vòng 08 tháng (dự kiến tháng 9/2026). Tại giai đoạn này, PC sẽ xem xét việc có hay không tồn tại hoàn cảnh khẩn cấp để khuyến nghị áp dụng biện pháp tự vệ tạm thời (tối đa 200 ngày).
- Báo cáo cuối cùng: Dự kiến gửi lên Chính phủ Úc trong vòng 10 tháng (dự kiến tháng 11/2026).
- Đăng ký bên liên quan: PC sẽ sớm công bố hướng dẫn chi tiết về việc đăng ký bên liên quan và tham vấn (dự kiến trong tháng 02/2026).
4. Số liệu xuất khẩu và tác động
Theo số liệu sơ bộ từ Thương vụ Việt Nam tại Úc, trong năm 2025, kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm từ sắt thép của Việt Nam sang Úc đạt gần 249 triệu USD (tăng 35,9% so với năm trước). Với đà tăng trưởng này, hàng hóa từ Việt Nam có khả năng là đối tượng trọng tâm trong quá trình phân tích thiệt hại của cơ quan điều tra Úc.
5. Khuyến nghị
Do tính chất của biện pháp tự vệ toàn cầu là áp dụng lên tất cả các nguồn nhập khẩu (không phân biệt quốc gia), Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị Hiệp hội Thép Việt Nam và các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu liên quan chủ động rà soát mã HS và kim ngạch xuất khẩu sang Úc trong giai đoạn 2023-2025 đối với nhóm sản phẩm thép kết cấu chế tạo nêu trên; theo dõi chặt chẽ website của Ủy ban Năng suất Úc (www.pc.gov.au) để đăng ký tham gia bên liên quan ngay khi có thông báo; chuẩn bị nguồn lực để hợp tác, trả lời bản câu hỏi điều tra và tham gia các phiên điều trần nhằm bảo vệ quyền lợi.
Chi tiết xin liên hệ: Phòng Xử lý Phòng vệ thương mại nước ngoài, Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương – 54 Hai Bà Trưng, Cửa Nam, Hà Nội. Cán bộ phụ trách: – Email: kiennh@moit.gov.vn; nganha@moit.gov.vn.
Xem chi tiết Thông báo khởi xướng và danh sách mã HS tại đây
